Wanneer vliegen meikevers? Die vraag stelt vrijwel iedereen die in de schemering een grote, zoemende kever om zijn hoofd heeft zien cirkelen. Het antwoord is verrassend precies: meikevers hebben een strak vliegpatroon dat afhangt van het seizoen, de temperatuur én het tijdstip van de dag.
Het meikever seizoen: april tot juni
De naam zegt het al half: de meikever (Melolontha melolontha) vliegt het meest in mei. Toch begint het seizoen soms al laat in april, en afhankelijk van de regio en het jaar kan de vluchtige periode doorlopen tot begin juni. De exacte timing verschilt per jaar en per gebied, maar de kern van de meikever zwermperiode valt vrijwel altijd in de eerste drie weken van mei.
Belangrijk om te weten: meikevers volgen een cyclus van drie tot vier jaar. In de meeste delen van Nederland zijn grote zwermjaren daardoor niet elk jaar even intens. In een zwermjaar kunnen honderden exemplaren tegelijk actief zijn; in de jaren ertussenin zie je er nauwelijks een. Welk jaar een zwermjaar is, verschilt per regio.
Wanneer vliegen meikevers op de dag?
Meikevers zijn schemerdieren. Ze komen pas in beweging als de zon ondergaat en de temperatuur niet te ver zakt. Concreet: de eerste vluchten beginnen doorgaans tussen 20:00 en 21:00 uur, zodra de lichtintensiteit sterk afneemt. De piek van de activiteit ligt een half uur tot een uur na zonsondergang.
Overdag zitten meikevers stil in bomen en struiken — vooral in eiken, beuken en fruitbomen — waar ze de bladeren afvreten. Ze zijn dan zichtbaar maar nauwelijks mobiel. De combinatie van rust overdag en vlucht in de meikever avond is een vaste gedragspatroon die samenhangt met temperatuurregulatie en predatievermijding.
Welke temperatuur is nodig om te vliegen?
Meikevers starten hun vlucht pas bij een luchttemperatuur van minimaal 10 tot 12 °C. Onder die grens blijven ze inactief, zelfs als de datum klopt. Op koude meinachten zie je ze dan ook nauwelijks. Warme voorjaarsdagen met avondtemperaturen boven de 15 °C zorgen voor de drukste vliegactiviteit.
Dit verklaart ook waarom de meikever vliegtijd in zuidelijke regio’s gemiddeld twee tot drie weken eerder begint dan in het noorden van Nederland of in hoger gelegen gebieden.
Meikever mei: waarom juist deze maand?
De timing van de meikever is nauw gekoppeld aan de levenscyclus. De volwassen kever kruipt in het voorjaar uit de bodem na een ontwikkelingstijd van drie à vier jaar als larve (engerling). De temperatuursom van de bodem bepaalt wanneer dat precies gebeurt. Zodra de bodemtemperatuur op circa 10 cm diepte de 8 tot 10 °C overschrijdt, beginnen de kevers te verschijnen. In Nederland valt dat bijna altijd samen met meikever mei.
Na het uitkomen hebben de kevers twee tot zes weken om te eten, te paren en eieren te leggen. De hele vliegperiode duurt daarmee gemiddeld vier tot vijf weken, waarna de populatie sterk afneemt.
Vlieggedrag: hoe bewegen meikevers?
Meikevers zijn geen snelle of wendbare vliegers. Ze vliegen traag en recht, vaak in cirkels rond een boom of langs een heg. Mannetjes vliegen actief op zoek naar vrouwtjes; vrouwtjes zijn minder mobiel en keren regelmatig terug naar de bodem om eieren te leggen.
Een typisch vliegpatroon in de zwermperiode ziet er zo uit:
- Kort na zonsondergang stijgen de eerste exemplaren op uit de bomen.
- Ze vliegen laag, op één tot drie meter hoogte, langs boomranden en heggen.
- Mannetjes zoeken vrouwtjes op via geur (feromonen).
- Na de paring landen vrouwtjes en graven zich in de bodem om eieren te leggen.
- Bij dalende temperatuur of wind stoppen de vluchten abrupt.
Meer achtergrond over de volledige levenscyclus — van ei tot volwassen kever — vind je in Meikever: de complete gids over herkenning, levenscyclus en bestrijding.
Invloed van weersomstandigheden
Wind heeft grote invloed op de vliegactiviteit. Bij windsnelheden boven de 3 Beaufort (circa 5 m/s) vliegen meikevers nauwelijks. Ook regen remt de activiteit sterk: tijdens en kort na een regenbui blijven ze in de vegetatie zitten. De beste avonden voor waarneming zijn windstille, warme avonden na een droge dag.
Maanlicht speelt een ondergeschikte rol, maar meikevers worden wel aangetrokken door kunstlicht. Lantaarnpalen en verlichte ramen kunnen in de zwermperiode tientallen exemplaren trekken. Dat is ook de reden waarom ze soms massaal tegen gevels of ramen botsen.
Voor wie de ecologie van insecten en seizoenspatronen wetenschappelijk wil begrijpen, biedt Wageningen University & Research uitgebreide informatie over de biologie van de meikever en de schade door engerlingen in de bodem.
Veelgestelde vragen
In welke maand vliegen meikevers het meest?
De piek van de vliegactiviteit valt in de eerste drie weken van mei. Afhankelijk van de temperatuur kan de periode beginnen in late april en doorlopen tot begin juni.
Op welk tijdstip van de dag vliegen meikevers?
Meikevers vliegen in de schemering en de vroege avond, meestal tussen 20:00 en 22:00 uur. Overdag zitten ze stil in bomen en struiken.
Waarom zie ik niet elk jaar evenveel meikevers?
Meikevers hebben een ontwikkelingscyclus van drie tot vier jaar. Grote aantallen vliegende kevers komen daardoor alleen in zwermjaren voor. In de tussenliggende jaren zijn de kevers nog in larvestadium in de bodem.
Bij welke temperatuur vliegen meikevers niet?
Onder de 10 à 12 °C blijven meikevers inactief. Koude of winderige meinachten zorgen er dan ook voor dat de vliegactiviteit vrijwel volledig stilvalt, ongeacht de datum.
Worden meikevers aangetrokken door licht?
Ja. Meikevers reageren op kunstlicht en vliegen regelmatig af op lantaarnpalen, verlichte ramen en buitenverlichting. In de zwermperiode kan dit tot grote aantallen kevers rondom lichtbronnen leiden.
